17 września przypada Światowy Dzień Sybiraka – ustanowiony w rocznicę agresji sowieckiej na Polskę w 1939 roku. Z tej okazji Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku przygotowało cykl wydarzeń dla mieszkańców. W programie znalazły się m.in. wykład światowej klasy klimatologa, spektakle, spotkanie ze świadkami historii, warsztaty edukacyjne oraz specjalne oprowadzanie po wystawie stałej.
Obchody rozpoczęły się od wydarzeń towarzyszących, które pozwalają spojrzeć na historię Białegostoku i losy Sybiraków z różnych perspektyw. Do 10 września w przestrzeni miasta można oglądać wystawę „Przeszłość oczami teraźniejszości. Białystok’39”. Ekspozycja zestawia wygląd Białegostoku sprzed wybuchu II wojny światowej ze współczesnym obrazem miasta.
Klimat Syberii oczami noblisty
Jednym z nietypowych punktów programu będzie wykład klimatologa Dave’a Lowe’a, zaplanowany na 10 września w Muzeum Pamięci Sybiru. Naukowiec opowie o zmianach klimatu na Ziemi, ze szczególnym uwzględnieniem Syberii.
– To naukowiec światowej klasy – powiedział Tadeusz Truskolaski. – Jednocześnie, poprzez małżeństwo z potomkinią Sybiraczki, związał się z naszą historią i miejscem, w którym się znajdujemy. Jestem przekonany, że warto poświęcić czas na to spotkanie. Będzie tłumaczone na język polski.
Spektakle, wspomnienia i warsztaty
Program obchodów skierowany jest również do młodszych mieszkańców. 19 września dzieci i młodzież będą mogły wziąć udział w warsztatach edukacyjnych „Przyszli o świcie”, poświęconych historii deportacji i losom Sybiraków.
W programie znalazły się również dwa spektakle. 12 i 13 września studenci białostockiej filii Akademii Teatralnej zaprezentują premierowy „Sztambuch syberyjski” w reżyserii Artura Dwulita. Z kolei 18 września widzowie będą mogli zobaczyć znane i lubiane „Zapiski oficera Armii Czerwonej”.
15 września Katarzyna Herman przeczyta fragmenty wspomnień Sybiraczki Henryki Bogusławskiej „Była taka rodzina”. Spotkanie będzie jednocześnie premierą audiobooka tej książki, której wydanie papierowe ukazało się kilka lat temu.
Raz w roku można spotkać świadków historii
Szczególnym punktem programu będzie specjalne oprowadzanie po wystawie stałej Muzeum Pamięci Sybiru, które odbędzie się 20 września pod hasłem „Historia, której nie można zapomnieć”.
Tym razem zwiedzającym towarzyszyć będą Sybiracy, którzy opowiedzą o własnych losach oraz doświadczeniach swoich rodzin.
– To szczególne wydarzenie, a zarazem szansa na rozmowę ze świadkami historii, bo w oprowadzaniu wezmą udział Sybiracy – podkreślił dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru Wojciech Śleszyński. – Opowiedzą o losach swoich i swoich rodzin, podzielą się trudnymi doświadczeniami. Taka okazja zdarza się tylko raz w roku.
Główne uroczystości 17 września
Centralne obchody 87. rocznicy agresji sowieckiej na Polskę odbędą się 17 września o godz. 12.00 pod Pomnikiem Matki Sybiraczki na terenie Muzeum Pamięci Sybiru.
Kwiaty w imieniu mieszkańców Białegostoku zostaną złożone również pod Pomnikiem-Grobem Nieznanego Sybiraka oraz pod pomnikiem upamiętniającym ofiary deportacji przy ul. Traugutta.
Wieczorem, o godz. 21.00, na fasadzie budynku Muzeum Pamięci Sybiru od strony ul. Poleskiej zostanie wyświetlony specjalny mapping.
Większość wydarzeń jest bezpłatna. Na część z nich trzeba będzie wcześniej pobrać wejściówki w kasie Muzeum, dostępne od 8 września, natomiast niektóre wydarzenia są biletowane. Szczegółowy program obchodów można znaleźć na stronie Muzeum Pamięci Sybiru – program wydarzeń.
17 września – data, o której trzeba pamiętać
17 września 1939 roku, kilkanaście dni po niemieckim ataku na Polskę, Związek Sowiecki zaatakował II Rzeczpospolitą od wschodu. Agresja nastąpiła bez wypowiedzenia wojny i stanowiła cios w walczącą już z niemieckim najazdem Polskę.
Światowy Dzień Sybiraka został ustanowiony przez Sejm RP w 2013 roku, właśnie w rocznicę sowieckiej agresji. W środowiskach związanych z Sybirakami dzień ten był jednak obchodzony również wcześniej.
Źródło: Urząd Miasta w Białymstoku
