O tym co w życiu najważniejsze. Wyjątkowa wystawa - Radio JARD

Kultura i rozrywka

O tym co w życiu najważniejsze. Wyjątkowa wystawa

15.07.2025
O tym co w życiu najważniejsze. Wyjątkowa wystawa

Nowa wystawa w Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej. Jest o najważniejszych momentach w życiu człowieka – narodzinach, zawarciu małżeństwa i śmierci – i o tym, jak dawniej na wsi je celebrowano. Jakie rytuały temu towarzyszyły, co było wolno, a czego robić nie należało.

Wystawa „Od świtu do zmierzchu” to opowieść o drodze, jaką przebywa człowiek od chwili narodzin po śmierć. Dawniej najważniejszym momentom tej drogi towarzyszyły rytuały, których, szczególnie na wsi, bezwzględnie przestrzegano. Zwyczaje i obrzędy jednoczyły mieszkające pod jednym dachem, wielopokoleniowe rodziny. Podtrzymywanie tradycji dawało ich członkom poczucie bezpieczeństwa i ładu, łagodziło niepokój związany z tym, co niezbadane.

Wystawa jest podzielona na trzy części – narodziny, zaślubiny i śmierć. Autorki to: Monika Janiel, Aleksandra Pluta i Urszula Szymak-Waśkiewicz. Obrzędy są charakterystyczne nie tylko dla obszaru Białostocczyzny, lecz szerzej – północno-wschodniej Polski. W obrzędach ważną rolę odgrywały konkretne przedmioty, takie same, mimo upływu lat. Były to między innymi: łóżko (miejsce porodu, konania, łoże małżeńskie) czy stół przy którym celebrowano uroczystości, i te radosne, i smutne. Przy nim odbywało się przyjęcie z okazji chrztu, uczta weselna, poczęstunek po śmierci bliskiej osoby. Oprócz jedzenia nieodłącznym elementem każdego poczęstunku był alkohol, którym wznoszono toasty za pomyślność nowo narodzonego dziecka, młodej pary czy bezpieczną drogę w zaświatach tych, którzy odeszli.

Większość wykorzystanych na wystawie przedmiotów pochodzi ze zbiorów Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej, część udostępniły osoby prywatne. W aranżacji przestrzeni ważne miejsce zajmują fotografie archiwalne, na których uwieczniono chrzciny, wesela i pogrzeby. Niektóre z nich, powiększone, pełnią funkcję tła.

Źródło: PMKL, Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego