Monika Marciniak

Białystok stawia na kulturę bliżej mieszkańców. Rusza Program Edukacji Kulturowej

W Białymstoku rozpoczął się proces wdrażania Programu Edukacji Kulturowej „Białystok z Kulturą”. To strategiczny dokument, który ma wyznaczyć kierunki rozwoju edukacji kulturalnej w mieście na najbliższe lata i realnie odpowiedzieć na potrzeby mieszkańców.

O jego założeniach opowiedziała koordynatorka prac nad programem, Monika Marciniak, w audycji „A moje miasto to Białystok”.

Kultura jako drogowskaz dla miasta

Program Edukacji Kulturowej to dokument strategiczny, który – jak podkreśla Monika Marciniak – powinien funkcjonować w każdym większym mieście. Jego zadaniem jest wskazanie kierunków rozwoju, trendów oraz sposobów działania dla instytucji kultury, tak aby skutecznie odpowiadały na potrzeby mieszkańców.

Podstawą do jego opracowania była diagnoza przygotowana przez badaczy z Uniwersytet w Białymstoku. Wynika z niej jasno, że zainteresowanie kulturą w mieście jest bardzo duże, jednak dostęp do oferty – ograniczony.

– Miejsc na zajęciach często po prostu brakuje, a kultura jest zbyt mocno skoncentrowana w centrum miasta – zaznacza Marciniak.

Kultura wychodzi poza centrum

Jednym z kluczowych założeń programu jest przeniesienie działań kulturalnych poza ścisłe centrum miasta – na osiedla i do przestrzeni bliższych mieszkańcom.

Nie chodzi jednak wyłącznie o budowanie nowych instytucji. Wręcz przeciwnie – program zakłada wykorzystanie istniejących miejsc: bibliotek, szkół, parków czy skwerów.

– Kultura nie musi dziać się tylko w budynku instytucji. Może powstawać w przestrzeni miejskiej, być tworzona przez mieszkańców i dla mieszkańców – podkreśla Monika Marciniak.

To podejście zakłada większe zaangażowanie lokalnych społeczności, animatorów, organizacji pozarządowych oraz indywidualnych twórców.

Współpraca i rozwój kompetencji

Program kładzie duży nacisk na współpracę różnych środowisk – od instytucji kultury, przez NGO, po lokalnych liderów i aktywistów. Operatorem programu została Galeria im. Sleńdzińskich, jednak jego realizacja ma charakter otwarty.

Ważnym elementem będą także szkolenia i rozwój kompetencji osób działających w kulturze – nie tylko profesjonalistów, ale również tych, którzy dopiero zaczynają swoją działalność.

– Chcemy dawać narzędzia, wiedzę i przestrzeń do działania wszystkim, którzy chcą tworzyć kulturę – zaznacza koordynatorka programu.

Ekologia i świadome działania

Nowością w podejściu do kultury jest również uwzględnienie aspektów ekologicznych. Program promuje tzw. ekokompetencje – czyli świadome organizowanie wydarzeń z myślą o środowisku.

To m.in. ograniczanie odpadów, wybór lokalnych produktów czy organizowanie wydarzeń w sposób bardziej zrównoważony.

Mieszkańcy współtwórcami kultury

Program „Białystok z Kulturą” zakłada aktywne włączenie mieszkańców w działania kulturalne. Jednym z narzędzi są m.in. otwarte spotkania, warsztaty czy inicjatywy takie jak „kultura przy kawie”, które mają sprzyjać integracji i wymianie pomysłów.

Dla wielu osób może to być pierwszy krok do realizacji własnych inicjatyw – od udziału w wydarzeniach po tworzenie własnych projektów i ubieganie się o miejskie granty.

Sukces mierzy się zaangażowaniem

Jak podkreśla Monika Marciniak, sukces programu nie będzie liczony wyłącznie statystykami.

– Najważniejsze będzie to, czy kultura stanie się bardziej dostępna i widoczna, czy mieszkańcy poczują, że jest bliżej nich – mówi.

Program Edukacji Kulturowej „Białystok z Kulturą” to dopiero początek zmian, ale już teraz widać, że może on realnie wpłynąć na sposób myślenia o kulturze w mieście – bardziej otwartej, dostępnej i współtworzonej przez mieszkańców.