Coraz więcej osób spędza wolny czas w lasach – spaceruje, biega czy korzysta ze ścieżek rowerowych. Jednocześnie prowadzone przez leśników prace gospodarcze, w tym wycinki drzew, budzą wśród mieszkańców wiele pytań i emocji.
O tym, skąd biorą się te działania, czy las rzeczywiście potrzebuje ingerencji człowieka oraz jak wygląda współczesna gospodarka leśna, w Radiu JARD rozmawiano z Ewą Szklarzewską, rzecznikiem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku.
Las nie jest pozostawiony sam sobie
Jak podkreślała rozmówczyni, prace prowadzone w lasach mają charakter planowy i opierają się na wieloletnich dokumentach oraz badaniach.
– Las można porównać do ogrodu lub pola uprawnego, z tą różnicą, że wszystko trwa znacznie dłużej. Ten cykl jest po prostu długi – wyjaśniała Ewa Szklarzewska.
Jak zaznaczyła, podstawą działań leśników są tzw. plany urządzenia lasu, tworzone w perspektywie 10-letniej. Określają one szczegółowo, co dzieje się w poszczególnych fragmentach lasu – zarówno pod kątem ochrony, jak i gospodarki leśnej.
– Wszystko jest robione na podstawach naukowych, w sposób kontrolowany i zaplanowany – podkreśliła.
Dlaczego prowadzi się wycinki?
Jak tłumaczyła rzeczniczka RDLP, potocznie określane „wycinki” to w rzeczywistości zaplanowane cięcia pielęgnacyjne i gospodarcze.
Ich celem jest m.in. utrzymanie stabilności lasu oraz jego odporności na czynniki zewnętrzne, takie jak coraz częstsze silne wiatry czy zmiany klimatyczne.
– Dzięki odpowiedniemu rozmieszczeniu cięć łagodzimy siłę wiatru w drzewostanie. Las ma wtedy bardziej „schodkową” strukturę, co działa ochronnie – wyjaśniała.
Odnowienie lasu nie następuje od razu
W rozmowie poruszono również kwestię tego, dlaczego po wycince przez pewien czas nie widać nowych nasadzeń.
Jak wskazała ekspertka, w pierwszej kolejności wspierane są odnowienia naturalne, czyli samoczynne odrastanie lasu. Dopiero jeśli proces ten nie przynosi efektu, wprowadza się sadzenie młodych drzew.
Drugim powodem opóźnienia jest ochrona młodych drzewek przed szkodnikami, m.in. szeliniakiem, który może powodować duże straty w świeżych nasadzeniach.
– Najpierw pozwalamy naturze działać, a dopiero później wchodzimy z odnowieniami sztucznymi – tłumaczyła.
Las potrzebuje pielęgnacji na każdym etapie
W rozmowie wyraźnie wybrzmiało, że las – podobnie jak uprawa rolna – wymaga stałej troski i pielęgnacji.
– Jeżeli chcemy korzystać z lasu bezpiecznie, musimy o niego dbać. W przeciwnym razie bardzo szybko staje się zbyt gęsty i trudny do przejścia – zaznaczyła Szklarzewska.
Prace pielęgnacyjne obejmują m.in. usuwanie słabszych drzew, przerzedzanie młodników czy działania wspierające zdrowy rozwój drzewostanu.
Zmiany klimatu i nowe wyzwania
Dużą część rozmowy poświęcono również wyzwaniom, z jakimi mierzą się obecnie leśnicy.
Największym z nich są zmiany klimatyczne, w tym susze, wzrost ryzyka pożarowego oraz osłabienie drzewostanów, które sprzyja rozwojowi chorób i atakom szkodników.
– Widzimy konieczność zmiany składu gatunkowego lasów i większego udziału gatunków liściastych, bardziej odpornych na suszę – podkreślono.
Bioróżnorodność i ochrona przyrody
Jak wskazano w rozmowie, współczesna gospodarka leśna uwzględnia również ochronę bioróżnorodności.
W praktyce oznacza to m.in. pozostawianie tzw. kęp ekologicznych, dobór różnorodnych gatunków drzew oraz tworzenie warunków sprzyjających wielu gatunkom zwierząt i roślin.
– Bioróżnorodność buduje naturalną odporność lasu – podkreślono.
Gdzie szukać rzetelnych informacji?
Na zakończenie rozmowy wskazano, że osoby zainteresowane gospodarką leśną i planowanymi działaniami mogą korzystać z oficjalnych źródeł informacji, takich jak strony internetowe Lasów Państwowych, regionalnych dyrekcji czy nadleśnictw.
W każdej jednostce dostępni są również konsultanci społeczni, którzy udzielają wyjaśnień i pomagają dotrzeć do wiarygodnych danych.
– Warto rozmawiać z leśnikami, bo wiele informacji w przestrzeni publicznej bywa uproszczonych lub nieprawdziwych – podkreślono.
Las jako wspólne dobro
Rozmowa zakończyła się przypomnieniem, że las jest dobrem wymagającym długofalowej troski i odpowiedzialnego zarządzania.
Wszelkie działania – jak podkreślono – prowadzone są z myślą o jego trwałości, stabilności i możliwości korzystania z niego przez kolejne pokolenia.
