prof. Barbara Głowińska-Olszewska

Cukrzyca u najmłodszych to temat, który budzi coraz więcej emocji wśród rodziców. O rosnącej liczbie zachorowań, objawach, leczeniu i codziennym funkcjonowaniu dzieci z tą chorobą w audycji „Zdrowe rozmowy” mówiła prof. Barbara Głowińska-Olszewska z Uniwersyteckiego Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Białymstoku.

Coraz więcej zachorowań, coraz młodsze dzieci

Jak podkreśla specjalistka, skala problemu rośnie z roku na rok. Cukrzyca diagnozowana jest u coraz większej liczby dzieci, a co niepokojące – także u coraz młodszych pacjentów.

Najczęściej u dzieci występuje cukrzyca typu pierwszego, która od początku wymaga leczenia insuliną. Tylko w ubiegłym roku odnotowano około stu nowych przypadków. Coraz częściej lekarze obserwują również cukrzycę typu drugiego, dotychczas kojarzoną głównie z dorosłymi i otyłością.

Objawy, których nie wolno ignorować

Rodzice powinni zwrócić szczególną uwagę na kilka charakterystycznych sygnałów. Do najważniejszych należą:

• nasilone pragnienie,
• częste oddawanie moczu, także w nocy,
• spadek masy ciała mimo normalnego apetytu,
• przewlekłe zmęczenie.

Ekspertka zaznacza jednak, że samo zmęczenie nie musi oznaczać choroby – często wynika z nieprawidłowego trybu życia, np. zbyt krótkiego snu.

Diagnoza to trudny moment dla całej rodziny

Rozpoznanie cukrzycy to zawsze duże obciążenie psychiczne – zarówno dla dziecka, jak i jego bliskich. Zdarza się, że mali pacjenci trafiają do szpitala w ciężkim stanie, np. z kwasicą ketonową, która zagraża życiu.

Informacja o konieczności leczenia insuliną do końca życia jest dla rodziców szokiem. Dlatego tak ważne jest wsparcie zespołu medycznego – lekarzy, edukatorów i psychologów – którzy pomagają rodzinie oswoić się z nową rzeczywistością i wrócić do codziennego funkcjonowania.

Nowoczesne technologie zmieniają leczenie

W ostatnich latach dokonał się ogromny postęp w terapii cukrzycy. Tradycyjne metody zostały w dużej mierze zastąpione nowoczesnymi rozwiązaniami, takimi jak:

• systemy ciągłego monitorowania glikemii (sensory),
• osobiste pompy insulinowe, często zintegrowane z sensorami.

Choć technologia znacząco ułatwia kontrolę choroby, nie zwalnia z czujności. Opieka nad dzieckiem z cukrzycą nadal wymaga zaangażowania rodziców, nauczycieli i całego otoczenia.

Można żyć normalnie – mimo choroby

Dobra wiadomość jest taka, że dziecko z cukrzycą może prowadzić normalne życie. Może chodzić do szkoły, rozwijać pasje, podróżować i uprawiać sport.

Wyzwania są większe szczególnie u najmłodszych dzieci, które wymagają stałej opieki. Dlatego ogromną rolę odgrywa wsparcie ze strony przedszkoli i szkół.

Edukacja to jeden z filarów leczenia

Obok insulinoterapii, zdrowej diety i aktywności fizycznej, kluczowym elementem jest edukacja. Dotyczy ona nie tylko samego dziecka i jego rodziny, ale także nauczycieli i rówieśników.

Wiedza pozwala nie tylko lepiej pomagać, ale też unikać stygmatyzacji. Dzieci z cukrzycą nie powinny być wykluczane z aktywności – wręcz przeciwnie, powinny w nich uczestniczyć jak ich rówieśnicy.

Mity, które wciąż krążą

Jednym z najczęstszych błędnych przekonań jest przypisywanie winy dziecku lub rodzicom. Tymczasem w przypadku cukrzycy typu pierwszego ogromną rolę odgrywają czynniki genetyczne i środowiskowe, na które często nie mamy wpływu.

Ekspertka podkreśla też, że nie każde zmęczenie oznacza chorobę – często przyczyną jest po prostu niezdrowy styl życia.

Styl życia ma ogromne znaczenie

Zdrowa dieta i regularna aktywność fizyczna są ważne zarówno w leczeniu, jak i profilaktyce. W przypadku cukrzycy typu pierwszego pomagają stabilizować poziom cukru i zmniejszać dawki insuliny. W cukrzycy typu drugiego mogą znacząco poprawić stan zdrowia, a nawet ograniczyć konieczność leczenia farmakologicznego.

Specjaliści zalecają, aby dzieci były aktywne fizycznie przynajmniej kilka godzin tygodniowo – i to w sposób intensywny.

Profilaktyka – gdzie mamy wpływ?

W przypadku cukrzycy typu drugiego profilaktyka odgrywa ogromną rolę. Kluczowe jest dbanie o prawidłową masę ciała dziecka, zdrowe odżywianie i regularny ruch.

Nie chodzi o całkowite eliminowanie „przyjemności”, ale o zachowanie równowagi – zdrowe nawyki na co dzień i okazjonalne odstępstwa.

Współpraca i zaufanie

Leczenie cukrzycy to proces długofalowy, który wymaga ścisłej współpracy lekarzy z rodziną. Kluczowe jest zaufanie i stosowanie się do zaleceń specjalistów, a także umiejętne korzystanie z dostępnych informacji – również tych znalezionych w internecie.

Najważniejsze przesłanie dla rodziców

Na koniec prof. Głowińska-Olszewska podkreśla coś bardzo ważnego – nie należy szukać winnych. Cukrzyca to choroba przewlekła, której nie da się wyleczyć, ale można z nią dobrze żyć.

Najważniejsze jest skupienie się na tym, jak zapewnić dziecku normalne, szczęśliwe życie – pełne aktywności, marzeń i codziennych radości.