Monika Grabia-Lis

Zdrowe rozmowy w Radiu Jard: innowacyjna żywność medyczna dla osób z zaburzeniami metabolicznymi

Czy odpowiednio zaprojektowana żywność może realnie wpłynąć na zdrowie osób z insulinoopornością i zaburzeniami lipidowymi? Odpowiedzi na to pytanie szukają naukowcy z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. O szczegółach projektu badawczego, rekrutacji uczestników oraz znaczeniu codziennych nawyków żywieniowych opowiada dr Monika Grabia-Lis z Zakładu Bromatologii Wydziału Farmaceutycznego UMB – gość audycji „Zdrowe rozmowy” w Radiu Jard.

Projekt badawczy Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku

Zakład Bromatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku prowadzi obecnie innowacyjny projekt badawczy dotyczący żywności specjalnego przeznaczenia medycznego. Celem badań jest sprawdzenie, w jaki sposób opracowane przez naukowców receptury wpływają na organizm osób z insulinoopornością oraz zaburzeniami lipidowymi.

Jak podkreśla dr Monika Grabia-Lis, kluczowe jest potwierdzenie właściwości zdrowotnych produktów w badaniach z udziałem ludzi. Na rynku dostępnych jest wiele produktów deklarujących wsparcie metabolizmu, jednak nie wszystkie mają udokumentowane działanie kliniczne.

Czym jest żywność specjalnego przeznaczenia medycznego?

W praktyce żywność specjalnego przeznaczenia medycznego to produkty opracowane z myślą o konkretnych problemach zdrowotnych, których skuteczność została potwierdzona badaniami. Projekt realizowany w Białymstoku ma na celu stworzenie produktów, które nie tylko trafią na rynek, ale będą miały realny, udowodniony wpływ na zdrowie pacjentów.

Kto może wziąć udział w badaniu?

Do udziału w projekcie zapraszane są kobiety i mężczyźni w wieku od 18 do 60 lat:

• z podejrzeniem lub rozpoznaną insulinoopornością,
• z zaburzeniami lipidowymi,
• bez wdrożonego leczenia farmakologicznego.

Uczestnik może mieć jedno z tych zaburzeń lub oba jednocześnie. Badacze szczególnie podkreślają znaczenie udziału osób, które dopiero niedawno dowiedziały się o problemach metabolicznych.

Dlaczego insulinooporność i zaburzenia lipidowe są tak groźne?

Insulinooporność oraz zaburzenia lipidowe często rozwijają się przez lata bez wyraźnych objawów. Choć początkowo mogą wydawać się niegroźne, z czasem znacząco zwiększają ryzyko chorób serca, zaburzeń hormonalnych, problemów naczyniowych oraz chorób mózgu. Wczesna diagnostyka i odpowiednie działania mogą zapobiec poważnym konsekwencjom zdrowotnym.

Jak wygląda udział w badaniu krok po kroku?

Pierwszym etapem jest wypełnienie ankiety rekrutacyjnej dostępnej na stronie Zakładu Bromatologii UMB. Po jej analizie wybrane osoby zostaną zaproszone na wstępne badania i konsultację lekarską, która potwierdzi kwalifikację do projektu.

Rekrutacja na badania INFIRE:

https://forms.office.com/pages/responsepage.aspx?id=hmZeLkAeyEOcBelhhEfljaD8ZcVspzhLtco1RkK0fNJUNjJJTkROOExUWk1KTVc0RVAyMTcwVlFHNS4u&route=shorturl

Następnie uczestnicy trafiają do Centrum Badań Klinicznych, gdzie zostają losowo przydzieleni do grupy kontrolnej lub testującej żywność medyczną. Każdy uczestnik – niezależnie od grupy – otrzymuje taki sam zakres badań i konsultacji.

Jakie badania i konsultacje czekają na uczestników?

Udział w projekcie obejmuje:

• konsultacje lekarskie,
• konsultacje dietetyczne wraz z analizą składu ciała i wywiadem żywieniowym,
• rozbudowany pakiet badań laboratoryjnych z krwi,
• 6-tygodniowe ciągłe monitorowanie glikemii przy użyciu sensorów,
• regularne wizyty kontrolne co dwa tygodnie.

Osoby z grupy testowej otrzymują pakiet żywności specjalnego przeznaczenia medycznego na cały okres interwencji.

Informacja zwrotna i dalsze zalecenia zdrowotne

Po zakończeniu badania każdy uczestnik otrzymuje pełną informację o stanie swojego zdrowia, wyniki badań oraz wskazówki dotyczące dalszych kroków – w tym ewentualne skierowania do specjalistów.

Czy wyniki badań mogą zmienić przyszłe zalecenia żywieniowe?

Naukowcy mają nadzieję, że efekty projektu przyczynią się do wprowadzenia na rynek żywności o potwierdzonym, korzystnym wpływie na zdrowie osób z zaburzeniami metabolicznymi. Takie produkty mogą w przyszłości stać się istotnym elementem wspierającym leczenie i profilaktykę.

Najczęstsze błędy żywieniowe, które wpływają na metabolizm

Zdaniem dr Moniki Grabia-Lis wiele problemów wynika z ignorowania sygnałów wysyłanych przez organizm. Do najczęstszych błędów należą nieregularne posiłki, brak uczucia sytości oraz zbyt szybkie jedzenie. Kluczowe znaczenie ma odpowiednia kompozycja posiłku – zwłaszcza obecność białka, błonnika i zdrowych tłuszczów.

Proste nawyki, które warto wprowadzić od zaraz

Wśród prostych zmian, które mogą pozytywnie wpłynąć na metabolizm, ekspertka wymienia:

• zwiększenie ilości warzyw i produktów bogatych w błonnik,
• wybieranie mniej przetworzonej żywności,
• unikanie picia soków na rzecz jedzenia całych owoców,
• jedzenie wolniej i bardziej uważnie,
• włączanie do diety zdrowych tłuszczów, takich jak oliwa, orzechy czy pestki,
• krótki spacer po posiłku, nawet 5–10 minut.

Nauka, która realnie wspiera zdrowie

Projekt realizowany przez Uniwersytet Medyczny w Białymstoku we współpracy z klinicznymi szpitalami USK i UDSK pokazuje, że nauka może realnie przekładać się na poprawę zdrowia pacjentów. Badania prowadzone w regionie dają szansę na nowe, skuteczne rozwiązania w walce z chorobami metabolicznymi.