Kosmos w eterze: Adam Hurcewicz

Jesień to wyjątkowy czas dla miłośników astronomii – na nocnym niebie można dostrzec nie tylko planety i Księżyc, lecz także największą planetę karłowatą w pasie planetoid, Ceres. O jej wyjątkowości i nadchodzącej opozycji opowiadał w Radiu JARD Adam Hurcewicz z Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii.

2 października planeta karłowata Ceres znajdzie się w opozycji, czyli w ustawieniu, w którym Ziemia znajduje się pomiędzy Słońcem a tym obiektem. – Wtedy jest ona najlepiej widoczna, przez całą noc – od późnego wieczora aż do rana – wyjaśniał Adam Hurcewicz. Tegoroczna opozycja przypada jednak w aphelium, czyli w najdalszym punkcie orbity Ceres, dlatego jej jasność wyniesie „tylko” 7,6 magnitudo. To oznacza, że do obserwacji potrzebna będzie lornetka lub teleskop.

Największy obiekt w pasie planetoid

Ceres została odkryta 1 stycznia 1801 roku przez włoskiego astronoma Giuseppe Piazziego. Jest największym ciałem w pasie planetoid między Marsem a Jowiszem – stanowi aż jedną trzecią jego całkowitej masy. Ma średnicę około 940 kilometrów i zbudowana jest głównie z lodu wodnego oraz materii skalnej. – Szacuje się, że wody na Ceres może być nawet pięć razy więcej niż we wszystkich ziemskich zbiornikach słodkowodnych – podkreślał Hurcewicz.

Misja DAWN – najdokładniejsze badania Ceres

Najwięcej informacji o tym niezwykłym obiekcie dostarczyła sonda DAWN, wystrzelona przez NASA w 2007 roku. Po zbadaniu planetoidy Westa dotarła ona w 2015 roku na orbitę Ceres. To właśnie wtedy wykonano pierwsze szczegółowe zdjęcia powierzchni, na których widać charakterystyczne jasne plamy – osady soli w kraterze Occator. Choć w 2018 roku NASA utraciła kontakt z sondą, DAWN wciąż krąży wokół planety karłowatej i pozostanie tam przez dziesięciolecia.

Kosmiczne atrakcje w Białymstoku

Obserwacja Ceres to nie jedyne astronomiczne wydarzenie ostatnich dni. W miniony weekend w Białymstoku odbył się Kosmiczny Kampus – impreza popularnonaukowa zorganizowana przy uniwersyteckim obserwatorium. Uczestnicy mogli oglądać Słońce przez teleskopy, korzystać z symulacji VR, a nawet spróbować nawiązać łączność z Międzynarodową Stacją Kosmiczną. Wydarzenie przyciągnęło tłumy mieszkańców, a największym zainteresowaniem cieszyły się pokazy w planetarium.

Co jeszcze na niebie?

Oprócz Ceres w październiku warto zwrócić uwagę na inne obiekty. Saturn i Jowisz widoczne są niemal przez całą noc, a nad ranem można obserwować jasną Wenus. Astronomowie zachęcają też do śledzenia komety Lemmon, która w połowie października może stać się widoczna gołym okiem.