Na początku września polscy obserwatorzy mogli podziwiać subtelne zorze polarne, choć ich intensywność nie dorównała oczekiwaniom. Jednak to dopiero początek atrakcji astronomicznych – przed nami zakrycie Plejad przez Księżyc, obserwacje jasnych planet oraz wizyty niezwykłych przybyszy z kosmosu. O zjawiskach opowiada Adam Hurcewicz, popularyzator astronomii z Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii.
Na początku września rozbłysk słoneczny skierował w stronę Ziemi ogromną porcję materii, co zwiastowało szansę na widowiskowe zorze polarne. Choć parametry aktywności były obiecujące, w Białymstoku udało się zobaczyć jedynie delikatną poświatę, trwającą zaledwie kilka minut.
– „Zorza potrzebuje zmiennego parametru BZ, czyli kierunkowości pola magnetycznego. Tym razem wartości były zbyt stabilne i efekt okazał się skromny” – tłumaczy Adam Hurcewicz. Dodaje jednak, że maksimum aktywności słonecznej przypada właśnie teraz, a jesień to doskonały czas na obserwacje. Dlatego kolejnych okazji nie zabraknie.
Plejady i Księżyc – spektakl 12 września
Kolejnym widowiskowym zjawiskiem będzie zakrycie Plejad przez Księżyc, widoczne wieczorem 12 września. Ta charakterystyczna gromada gwiazd, znana jako „Siedem Sióstr” lub japońskie Subaru, zostanie kolejno przysłaniana przez tarczę Księżyca.
Pierwsze zakrycie nastąpi o godzinie 22.08, a ostatnie około 23.07. Najciekawszy moment to odsłanianie gwiazd po ciemnej stronie Księżyca – łatwiejsze do uchwycenia i wyjątkowo efektowne. Do obserwacji wystarczy lornetka, choć fotografowie z pewnością sięgną po teleobiektywy.
Kometa starsza niż Układ Słoneczny
Wśród wrześniowych atrakcji niebo przynosi także wyjątkowego gościa – kometę odkrytą 1 lipca w ramach programu ATLAS. Obiekt porusza się po orbicie hiperbolicznej, co oznacza, że przybył spoza Układu Słonecznego.
– „Ta kometa może mieć od 3 do 7 miliardów lat, a więc jest starsza niż Ziemia i cały Układ Słoneczny” – podkreśla Hurcewicz. Naukowców zaskoczył także jej skład – niezwykle bogaty w dwutlenek węgla – oraz czerwonawy warkocz, czasem skierowany ku Słońcu.
Choć dla amatorów kometa pozostanie poza zasięgiem, dzięki dużym teleskopom – zarówno ziemskim, jak i kosmicznym – astronomowie zbiorą bezcenne dane o tym niezwykłym obiekcie.
Kosmiczna jesień pełna atrakcji
Wrzesień i kolejne miesiące zapowiadają się niezwykle ciekawie dla miłośników astronomii. Oprócz zorzy, Plejad i komety, na wieczornym niebie możemy obserwować Saturna, Jowisza i Wenus, które będą szczególnie dobrze widoczne w teleskopach.
„Nie trzeba od razu profesjonalnego sprzętu – wystarczy lornetka, aby zobaczyć zakrycie Plejad czy księżycowe fazy Wenus. Warto patrzeć w niebo, bo kosmos właśnie teraz ma nam wiele do zaoferowania” – zachęca Adam Hurcewicz.
