Ewa Tokajuk i Agnieszka Ambrożek

Szczepienia pod lupą. Ekspertki o faktach, bezpieczeństwie i dezinformacji

W audycji „Zdrowie na fali” gośćmi były dr Ewa Tokajuk oraz Agnieszka Ambrożek z Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Białymstoku. Rozmowa poświęcona była szczepieniom – ich znaczeniu, bezpieczeństwu oraz wyzwaniom związanym z rosnącą dezinformacją w sieci.

Szczepienia ratują życie

Temat nie jest przypadkowy – niedawno obchodziliśmy Europejski Tydzień Szczepień, a do końca kwietnia trwa Światowy Tydzień Szczepień organizowany przez Światową Organizację Zdrowia. Tegoroczne hasło podkreśla znaczenie zaufania do nauki i szczepień jako jednego z najważniejszych narzędzi ochrony zdrowia.

Jak podkreślają ekspertki, szczepienia należą do najpotężniejszych osiągnięć medycyny. Dzięki nim udało się wyeliminować lub niemal całkowicie wyeliminować wiele groźnych chorób zakaźnych. W ciągu ostatnich 50 lat programy szczepień uratowały na świecie ponad 150 milionów istnień ludzkich, a liczba zgonów niemowląt spadła o blisko 40 procent.

Dlaczego warto się szczepić?

Korzyści płynące ze szczepień są wielowymiarowe. Przede wszystkim pozwalają one nabyć odporność bez konieczności przechodzenia choroby, co eliminuje ryzyko ciężkiego przebiegu i powikłań. Dodatkowo szczepienia:

• wspierają naturalne mechanizmy obronne organizmu,
• ograniczają rozwój antybiotykooporności,
• budują odporność populacyjną, chroniąc osoby, które nie mogą się zaszczepić,
• zapobiegają chorobom, na które nie istnieje skuteczne leczenie, takim jak odra, polio czy różyczka.

Ekspertki zwracają uwagę, że decyzja o szczepieniu to nie tylko ochrona własnego zdrowia, ale również odpowiedzialność za innych.

Bezpieczeństwo szczepionek

Jednym z najczęściej poruszanych tematów jest bezpieczeństwo szczepień. Jak wyjaśniają specjalistki, szczepionki są jednymi z najbardziej rygorystycznie kontrolowanych produktów leczniczych. Zanim trafią do pacjentów, przechodzą wieloetapowe badania skuteczności i bezpieczeństwa.

W Polsce dopuszczenie szczepionki do obrotu wymaga zgody odpowiednich instytucji, a na poziomie europejskim nadzór sprawuje Europejska Agencja Leków. Oznacza to, że nie ma możliwości wprowadzenia szczepionki bez szczegółowej kontroli.

Kto i kiedy powinien się szczepić?

Szczegółowe wytyczne dotyczące szczepień w Polsce określa Program Szczepień Ochronnych, publikowany co roku przez Głównego Inspektora Sanitarnego. Zawiera on informacje o szczepieniach obowiązkowych i zalecanych oraz schematach ich podawania.

W Polsce szczepienia obowiązkowe dla dzieci i młodzieży do 19. roku życia są bezpłatne. Coraz więcej szczepień zalecanych obejmowanych jest również refundacją – m.in. dla seniorów czy kobiet w ciąży.

Ekspertki przypominają, że także dorośli powinni pamiętać o profilaktyce. W sezonie wiosenno-letnim szczególnie warto rozważyć szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu, zwłaszcza jeśli spędzamy czas na łonie natury. Zalecane są także szczepienia przeciw grypie czy krztuścowi – szczególnie dla osób starszych i kobiet w ciąży.

Dezinformacja – realne zagrożenie

Dużą część rozmowy poświęcono problemowi dezinformacji zdrowotnej. Jak wskazują ekspertki, propaganda antyszczepionkowa stanowi znaczącą część fałszywych treści medycznych w internecie. Według danych, nawet 30% materiałów o tematyce zdrowotnej w sieci może zawierać nieprawdziwe informacje.

Szczególnie niebezpieczne są treści publikowane przez tzw. „ekoinfluencerów”, które często nie mają podstaw naukowych, a mimo to zdobywają dużą popularność. Co więcej, dezinformacja bywa elementem działań mających na celu podważenie zaufania do instytucji publicznych i systemu ochrony zdrowia.

Ekspertki podkreślają, że kluczowe jest korzystanie z wiarygodnych źródeł informacji, takich jak strony Ministerstwa Zdrowia czy instytucji zdrowia publicznego. W dobie rozwoju sztucznej inteligencji i manipulacji w sieci szczególna ostrożność jest konieczna.

Odpowiedzialność za przyszłość

Na zakończenie rozmowy padło ważne przesłanie – szczepienia to inwestycja w przyszłość. Decyzje podejmowane dziś wpływają nie tylko na nasze zdrowie, ale również na bezpieczeństwo kolejnych pokoleń.

– To dzięki temu, że wcześniejsze pokolenia się szczepiły, dziś możemy żyć bez obaw przed wieloma groźnymi chorobami – podkreślają ekspertki.

Ich apel jest jasny: sprawdzajmy źródła informacji i korzystajmy z osiągnięć współczesnej medycyny. Szczepienia to skuteczna i bezpieczna forma ochrony zdrowia – zarówno indywidualnego, jak i publicznego.