Ewa Tokajuk

Świąteczne przejedzenie i bezpieczeństwo w kuchni. Jak zadbać o zdrowie w Wielkanoc?

W świątecznym wydaniu audycji „Zdrowie na fali” gościem była dr Ewa Tokajuk z Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Białymstoku. W rozmowie poruszono tematy, które po Wielkanocy dotyczą wielu z nas – od przejedzenia, przez bezpieczne przechowywanie żywności, aż po zdrowy rozsądek podczas lanego poniedziałku.

Czy święta można „przedawkować”?

Choć brzmi to żartobliwie, odpowiedź jest prosta – tak. Wielkanoc to czas obfitości, a stoły uginają się od potraw, którym trudno się oprzeć. Tłuste mięsa, sałatki z majonezem czy słodkie wypieki sprawiają, że organizm w krótkim czasie dostaje sporą dawkę ciężkostrawnych produktów.

Efekt? Uczucie ciężkości, senność, ból brzucha czy niestrawność. To jeszcze nie zatrucie, ale wyraźny sygnał, że organizm został przeciążony. Warto pamiętać, że nawet najzdrowsze produkty w nadmiarze mogą zaszkodzić.

Jak wrócić do formy po świętach?

Dobra wiadomość jest taka, że organizm szybko się regeneruje – trzeba mu tylko trochę pomóc. Kluczowe są proste zasady:

• powrót do regularnych, lżejszych posiłków,
• odpowiednie nawodnienie,
• unikanie dokładania kolejnych porcji „na siłę”.

Ekspertka podkreśla, by nie stosować radykalnych rozwiązań, takich jak głodówki. Zamiast tego warto postawić na spokojny powrót do codziennego rytmu. Pomocny może być też ruch – nawet krótki spacer przed deserem poprawi trawienie i samopoczucie.

Jak długo przechowywać świąteczne potrawy?

Po świętach lodówki często są pełne jedzenia. To jednak moment, kiedy rośnie ryzyko zatruć pokarmowych.

Najważniejsze zasady:

• przechowywanie potraw w lodówce to podstawa,
• najlepiej spożyć je w ciągu 2–3 dni,
• nie zostawiać jedzenia na długo na stole,
• wykładać mniejsze porcje i uzupełniać je na bieżąco.

Nie zawsze zapach czy wygląd świadczą o świeżości – dlatego warto trzymać się zasady ograniczonego czasu przechowywania.

Najczęstsze błędy w kuchni

W czasie świąt łatwo o proste, ale ryzykowne błędy:

• używanie tych samych desek i noży do różnych produktów bez mycia,
• wielokrotne podgrzewanie tych samych potraw,
• zapominanie o myciu rąk.

To właśnie higiena jest jedną z najskuteczniejszych metod zapobiegania zakażeniom pokarmowym.

Przejedzenie czy zatrucie? Jak rozpoznać różnicę

Przejedzenie objawia się głównie uczuciem ciężkości, sennością czy lekkim bólem brzucha i zwykle mija po kilku godzinach.

Zatrucie pokarmowe ma znacznie gwałtowniejszy przebieg:

• nudności i wymioty,
• biegunka,
• gorączka,
• ryzyko odwodnienia.

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku dzieci, osób starszych i kobiet w ciąży – w razie niepokojących objawów warto skontaktować się z lekarzem.

Lany poniedziałek – zabawa z rozsądkiem

Choć śmigus-dyngus to jedna z najpopularniejszych tradycji, warto pamiętać o bezpieczeństwie. Polewanie zimną wodą przy niskiej temperaturze może prowadzić do wychłodzenia organizmu, zwłaszcza u dzieci.

Niebezpieczne bywają też mokre nawierzchnie – łatwo o poślizgnięcie i urazy, szczególnie u osób starszych. Dlatego warto zachować umiar i zdrowy rozsądek.

Czy zwierzęta mogą jeść świąteczne resztki?

To częsty błąd. Świąteczne potrawy – tłuste, przyprawione, a zwłaszcza słodkie – nie są odpowiednie dla psów i kotów. Mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych.

Zasada jest prosta: zwierzęta powinny trzymać się swojej diety, a świąteczny stół nie jest dla nich.