Bernarda Nikitorowicz

„Rzeczpospolita Babska II” – kobieca wspólnota ponad granicami. Wernisaż już 7 marca

7 marca w Sali Wystawowej Opery i Filharmonii Podlaskiej odbędzie się wernisaż wystawy „Rzeczpospolita Babska II” – międzynarodowego projektu artystycznego łączącego twórczynie z Polski i Korei Południowej. O idei wydarzenia, jego kulisach i znaczeniu kobiecej perspektywy w sztuce Bernarda Nikitorowicz opowiedziała na antenie Radio Jard.

Od lokalnej inicjatywy do międzynarodowej wymiany

Pierwsza odsłona „Rzeczpospolitej Babskiej” koncentrowała się na artystkach z Białegostoku i regionu. – Chciałam pokazać twórczynie stąd, z Podlasia – mówi Bernarda Nikitorowicz. W międzyczasie narodził się jednak pomysł wyjazdu białostockich artystek do Korei Południowej i artystycznej wymiany doświadczeń.

Druga edycja projektu to naturalna kontynuacja tej idei. Na wystawie zaprezentowanych zostanie 21 prac siedmiu artystek z Korei, wyłonionych przy współpracy z Fundacją Polsko-Koreańską. Łącznie w projekcie bierze udział 19 twórczyń – siedem z Korei oraz artystki z Polski, m.in. z Białegostoku, Warszawy i Torunia.

– Chciałam pokazać różne punkty widzenia i stworzyć przestrzeń spotkania – podkreśla kuratorka. Jak zaznacza, mimo różnic kulturowych i historycznych, wspólny mianownik pozostaje ten sam: kobiety w sztuce wciąż walczą o swoją widoczność i prawo do wyrażania siebie.

Różnice, które łączą

Artystki z Polski i Korei czerpią z odmiennych doświadczeń historycznych i społecznych. W Korei – jak zauważa Nikitorowicz – dopiero budzi się silniejszy duch feminizmu, podczas gdy w Polsce kobiety od lat coraz śmielej mówią o swoich potrzebach i artystycznej tożsamości.

W pracach widoczne są zarówno różnice, jak i zaskakujące podobieństwa. Twórczynie z Podlasia i innych regionów Polski często sięgają do lokalnej historii oraz osobistych doświadczeń. Koreanki natomiast opowiadają własne historie zakorzenione w narodowej tradycji i współczesnych przemianach społecznych.

– Wspólnym mianownikiem jest odzyskiwanie głosu – mówi kuratorka. – Przez wieki kobiety w sztuce były gdzieś z tyłu. Dziś jest przestrzeń, by mówiły o tym, co je dotyka, boli i inspiruje.

Szerokie spektrum kobiecej twórczości

Wystawa łączy różne dziedziny: malarstwo, tkaninę artystyczną, rzeźbę, projektowanie i modę. Wśród polskich artystek znalazły się m.in. Beata Palikot-Borowska łącząca tkactwo z malarstwem, Aga Krysiuk znana z tworzenia obrazów z płyt winylowych, Dorota „Didi” Skiermont-Biernasiuk, Katarzyna Środowska, Agnieszka Banasiak-Tatarów z Torunia, Anna Avgul, Joanna Czajkowska, Katarzyna Samojluk, Paulina Horba oraz Aneta Popławska, której projekty modowe silnie nawiązują do podlaskiej tożsamości.

– Nasz region jest niezwykle bogaty, jeśli chodzi o sposoby wyrażania artystycznego. Społeczeństwu trzeba pokazywać różnorodną sztukę – podkreśla Nikitorowicz.

Przewrotny tytuł, poważna idea

Tytuł wystawy – „Rzeczpospolita Babska” – jest celowo przewrotny i ironiczny. Jak wyjaśnia kuratorka, słowo „Rzeczpospolita” oznacza dobro wspólne. – Pomyślałam, że to będzie chwytliwe, trochę z przymrużeniem oka, a jednocześnie nawiązujące do naszego kraju i miejsca, w którym tworzymy – mówi.

Projekt zrodził się również z potrzeby wsparcia kobiet, które – obok pracy zawodowej i obowiązków domowych – tworzą, lecz nie zawsze mają możliwość pokazania swojej sztuki szerszej publiczności.

Sztuka w przestrzeni dialogu

Wystawa odbywa się w przestrzeni Opery i Filharmonii Podlaskiej – miejscu otwartym na szeroką publiczność. Duża sala wystawowa pozwala na swobodną prezentację prac, a odwiedzający wydarzenia artystyczne mogą w przerwach kontemplować sztukę wizualną.

Wernisażowi towarzyszyć będzie koncert Anna Karolska z udziałem Buslava na saksofonie. Dla Bernardy Nikitorowicz połączenie sztuk wizualnych z muzyką jest naturalne. – Muzyka jest mi bardzo bliska. Nie wyobrażam sobie, by malarstwo czy rzeźba nie spotkały się z dźwiękiem – przyznaje.

Wspólnota, nie manifest

Dla kuratorki „Rzeczpospolita Babska II” nie jest manifestem, lecz przestrzenią do rozmowy. Po wernisażu zaplanowane są oprowadzania kuratorskie, podczas których artystki same opowiedzą o swoich pracach i procesie twórczym.

– To spełnienie mojego marzenia o byciu we wspólnocie – mówi Nikitorowicz. – We wspólnocie kobiecej, ale też lokalnej, miejskiej. Tu są moje korzenie, tu jest moje Podlasie.

Kuratorka podkreśla, że realizacja projektu nie byłaby możliwa bez wsparcia Miasta Białystok, Samorządu Województwa Podlaskiego, sponsorów oraz Podlaskiej Rady Kobiet.

Wernisaż odbędzie się 7 marca, a wystawę będzie można oglądać do 12 kwietnia w Sali Wystawowej Opery i Filharmonii Podlaskiej. „Rzeczpospolita Babska II” to nie tylko ekspozycja prac – to spotkanie kultur, doświadczeń i kobiecych głosów, które wybrzmiewają wspólnie, choć każda z artystek mówi własnym językiem.