Beata Sawicka

Coraz więcej dzieci z nadwagą i otyłością. Ekspertka: „To problem całych rodzin”

Problem nadwagi i otyłości wśród najmłodszych staje się coraz poważniejszy. Specjaliści mówią już o zjawisku, które przybiera skalę epidemii. O przyczynach, konsekwencjach i sposobach zapobiegania otyłości u dzieci w audycji Radiu Jard mówiła Beata Sawicka, pediatra, endokrynolog i diabetolog dziecięcy.

Rozmowa odbyła się w ramach cyklu „Zdrowe rozmowy”, realizowanego we współpracy z Uniwersytetem Medycznym w Białymstoku oraz szpitalami klinicznymi Uniwersyteckim Szpitalem Klinicznym w Białymstoku i Uniwersyteckim Dziecięcym Szpitalu Klinicznym w Białymstoku.

Coraz więcej młodych pacjentów

Jak podkreśla dr Beata Sawicka, problem nadwagi i otyłości wśród dzieci wyraźnie narasta. Lekarze obserwują coraz większą liczbę młodych pacjentów wymagających specjalistycznej diagnostyki, a nawet hospitalizacji.

Według badań nawet co trzeci nastolatek może zmagać się z nadmierną masą ciała. Co więcej, problem zaczyna być widoczny już u najmłodszych dzieci – nawet w okresie niemowlęcym.

Najczęściej przyczyną są nieprawidłowe nawyki żywieniowe oraz zbyt mała aktywność fizyczna.

„Dziecko nie jest autorem swojej otyłości”

Specjalistka podkreśla, że w przypadku najmłodszych ogromną rolę odgrywa środowisko rodzinne.

– Dziecko nigdy nie jest autorem swojej otyłości. To rodzice i opiekunowie wprowadzają nawyki żywieniowe, uczą stylu życia i kształtują aktywność fizyczną – tłumaczy dr Sawicka.

Według danych medycznych aż 95 procent przypadków otyłości u dzieci wynika z nieprawidłowej diety oraz braku ruchu. Jedynie niewielki odsetek ma podłoże genetyczne lub hormonalne.

Dlatego lekarze w pierwszej kolejności starają się wykluczyć przyczyny medyczne, a następnie pracują z rodziną nad zmianą stylu życia.

Chłopcy częściej zmagają się z nadwagą

Statystyki wskazują, że nadwaga i otyłość częściej dotykają chłopców. Problem może dotyczyć nawet co trzeciego chłopca w wieku wczesnoszkolnym i co czwartej dziewczynki.

Jednak w ostatnich latach przyrost masy ciała wśród dzieci obserwowany jest w obu grupach.

Groźne powikłania już w młodym wieku

Otyłość u dzieci nie jest wyłącznie problemem estetycznym. Może prowadzić do wielu poważnych chorób już w bardzo młodym wieku.

Lekarze obserwują u młodych pacjentów m.in.:

• zaburzenia gospodarki węglowodanowej, w tym cukrzycę typu 2,
• choroby układu pokarmowego, np. kamicę pęcherzyka żółciowego,
• stłuszczenie wątroby,
• problemy z układem kostno-stawowym i bóle kręgosłupa,
• choroby układu krążenia, w tym nadciśnienie tętnicze.

Coraz częściej pojawiają się również konsekwencje psychiczne – dzieci z otyłością zmagają się z brakiem akceptacji ze strony rówieśników, obniżoną samooceną, a nawet depresją.

Otyłość w dzieciństwie a zdrowie w dorosłości

Eksperci podkreślają, że otyłość w dzieciństwie znacząco zwiększa ryzyko otyłości w dorosłym życiu. Nawyki i sposób funkcjonowania organizmu kształtują się bowiem już w młodym wieku.

Nieleczona otyłość może prowadzić do rozwoju chorób przewlekłych wymagających później leczenia farmakologicznego.

Kiedy zgłosić się do specjalisty?

Pierwszą osobą, która ocenia rozwój dziecka i jego masę ciała, jest zwykle lekarz rodzinny lub pediatra. Lekarze korzystają z tzw. siatek centylowych, które pozwalają ocenić, czy masa ciała dziecka mieści się w normie.

Do specjalisty – endokrynologa lub diabetologa dziecięcego – trafiają dzieci:

• z otyłością olbrzymią,
• z podejrzeniem przyczyn hormonalnych,
• z powikłaniami wynikającymi z nadmiernej masy ciała.

Najważniejsza jest zmiana stylu życia

Zdaniem dr Beaty Sawickiej najskuteczniejszym sposobem zapobiegania otyłości jest codzienna profilaktyka.

Rodzice powinni przede wszystkim:

• dbać o regularne posiłki,
• ograniczać wysoko przetworzoną żywność,
• kontrolować ilość cukrów i tłuszczów w diecie dziecka,
• zachęcać dzieci do różnorodnej aktywności fizycznej.

Lekarka podkreśla również, że w leczeniu otyłości u najmłodszych kluczowa jest praca z całą rodziną.

– Zawsze powtarzam pacjentom, że w przypadku otyłości choruje cała rodzina. Dlatego zmiana stylu życia musi dotyczyć wszystkich domowników – zaznacza.

Ekspertka dodaje, że w razie jakichkolwiek wątpliwości warto jak najszybciej skonsultować się z lekarzem. W przypadku otyłości szczególnie sprawdza się zasada: lepiej zapobiegać niż leczyć.